Kawa bezkofeinowa to wciąż kawa, tylko z usuniętą większością kofeiny. Jak powstaje, czym różni się w smaku i jak podawać ją w biurze.
Jest popołudniowe spotkanie i ktoś pyta, czy jest kawa, ale bez kofeiny. Osoba prowadząca zagląda do szafki i znajduje tylko zwykłe ziarno oraz kilka herbat. W wielu biurach są osoby, które po południu wolą nie pić zwykłej kawy, albo takie, które z własnych powodów ograniczają kofeinę. Dla nich najprostszym rozwiązaniem jest kawa bezkofeinowa. Ten tekst wyjaśnia, czym jest kawa bezkofeinowa, jak usuwa się z niej kofeinę, czym różni się w smaku od zwykłej kawy i jak podawać ją w biurze, w ekspresie i w automacie. Nie polecamy marek i nie dajemy porad zdrowotnych. Opisujemy praktyczne zasady dla biurowej kuchni.
Co to jest kawa bezkofeinowa
Kawa bezkofeinowa to kawa, z której usunięto większość kofeiny. Nie jest to osobny gatunek ani odmiana rośliny. To zwykłe ziarno kawy, które przed paleniem przeszło dodatkowy proces. Kofeinę usuwa się z zielonego, czyli jeszcze niepalonego ziarna, zwykle w wyspecjalizowanych zakładach. Potem ziarno trafia do palarni i jest palone tak jak każda inna kawa.
Warto pamiętać, że kawa bezkofeinowa nie jest całkowicie pozbawiona kofeiny. Zostaje w niej niewielka ilość, a dokładne informacje podaje producent na opakowaniu. Jeśli ktoś w zespole pyta o szczegóły, najlepiej odesłać go do etykiety, zamiast zgadywać. Kawę bezkofeinową kupuje się w tych samych formach co zwykłą: ziarnistą, mieloną, w kapsułkach i rozpuszczalną.
Kawa bez kofeiny może powstać zarówno z arabiki, jak i z robusty, a także z ich mieszanki. Czym różnią się te dwa gatunki, piszemy w artykule o arabice i robuście.
Jak usuwa się kofeinę
Metod jest kilka, ale łączy je ten sam schemat. Najpierw zielone ziarno jest nawilżane, na przykład wodą lub parą, żeby dało się z niego wydobyć kofeinę. Potem kofeinę się wypłukuje lub wiąże, a na koniec ziarno suszy się, żeby nadawało się do palenia. Najczęściej spotyka się trzy grupy metod, opisane tu w dużym uproszczeniu:
- Metody wodne: ziarno moczy się w wodzie, która wypłukuje kofeinę. W niektórych odmianach tej metody wodę oczyszcza się z kofeiny na filtrze i używa ponownie, żeby z ziarna nie uciekło zbyt wiele składników smaku.
- Metody z użyciem rozpuszczalnika: nawilżone ziarno ma kontakt z substancją, która wiąże kofeinę. Potem ziarno się płucze i suszy.
- Metoda z dwutlenkiem węgla: dwutlenek węgla pod wysokim ciśnieniem działa jak rozpuszczalnik i wyciąga kofeinę z ziarna.
Dla biura metoda nie musi być najważniejszym kryterium. O smaku w filiżance decydują także samo ziarno, palenie i sposób parzenia. Niektórzy producenci podają metodę na opakowaniu lub w opisie produktu. Jeśli ta informacja jest dla zespołu ważna, zapytaj dostawcę, jaką metodą powstała kawa, którą zamawiacie.
Smak i palenie – czym różni się od zwykłej
Usuwanie kofeiny to dla ziarna dodatkowy etap obróbki. Razem z kofeiną z ziarna może ubyć część innych składników, a samo ziarno zmienia strukturę i kolor. Dlatego kawa bezkofeinowa bywa odbierana jako łagodniejsza lub mniej wyrazista niż ta sama kawa w zwykłej wersji. Nie jest to jednak reguła. Dobrze dobrane i świeżo palone ziarno bezkofeinowe potrafi smakować bardzo przyzwoicie, a różnice między produktami są duże.
Ziarno po usunięciu kofeiny ma zwykle ciemniejszy kolor jeszcze przed paleniem. Dlatego palarnie często palą je nieco inaczej niż ziarno zwykłej kawy, a kupującemu trudniej ocenić stopień palenia na oko. Z tego powodu warto patrzeć na opis na opakowaniu, a nie tylko na kolor ziaren. Więcej o tym, jak palenie zmienia smak, piszemy w artykule o stopniu palenia kawy.
W praktyce wybór kawy bezkofeinowej wygląda podobnie jak wybór zwykłej. Jeśli zespół lubi kawę z mlekiem, zwykle lepiej sprawdzi się ziarno o średnim lub ciemniejszym paleniu. Jeśli pije głównie czarną kawę, można spróbować jaśniejszej. Najlepiej porównać dwie lub trzy kawy w małych opakowaniach, zanim zamówicie większą ilość.
Kawa bezkofeinowa w biurowym ekspresie i automacie
Najwięcej pytań pojawia się wtedy, gdy biuro ma jedno urządzenie, a kawa bezkofeinowa ma być dodatkiem do zwykłej. Rozwiązanie zależy od rodzaju sprzętu:
- Ekspres automatyczny z młynkiem: sprawdź w instrukcji, czy ma drugi pojemnik na ziarno albo osobny wsyp na kawę mieloną. Jeśli ma wsyp, kawę bezkofeinową można kupować mieloną i dosypywać porcję przy każdym parzeniu.
- Ekspres z jednym pojemnikiem bez wsypu: nie mieszaj kawy bezkofeinowej ze zwykłą w jednym pojemniku. Gdy zmienia się w nim kawę, w młynku zostają resztki poprzedniego ziarna i trafiają do kilku kolejnych filiżanek. Lepiej postawić obok małe osobne urządzenie, np. french press lub ekspres przelewowy.
- Ekspres na kapsułki: to najprostsza sytuacja. Wystarczy osobne, wyraźnie opisane pudełko z kapsułkami bezkofeinowymi.
- Kawa rozpuszczalna: słoik kawy bezkofeinowej obok czajnika to najtańsza opcja na start, zwłaszcza w małym biurze.
Jeśli w biurze stoi automat obsługiwany przez dostawcę, zapytaj, czy jego menu może obejmować kawę bezkofeinową. Część urządzeń ma drugi pojemnik na ziarno lub pojemnik na kawę rozpuszczalną, inne nie. Przy wyborze sprzętu, np. gdy porównujecie automaty z kawą do biura (serwis wydawcy), warto od razu zapytać, czy da się w nich podawać wersję bez kofeiny i kto będzie uzupełniał właściwy pojemnik.
Niezależnie od urządzenia kawę bezkofeinową oznacz wyraźnie. Podpisany pojemnik, osobna półka albo czytelna nazwa przycisku w menu sprawiają, że nikt nie weźmie przez pomyłkę niewłaściwej kawy. Ustal też, kto uzupełnia zapasy. Kiedy obie kawy dosypuje ta sama osoba, łatwiej uniknąć pomyłki.
Jak podawać kawę bezkofeinową w biurze
W wielu biurach kawa bezkofeinowa schodzi wolniej niż zwykła. Przez to otwarte opakowanie stoi dłużej i kawa szybciej traci aromat. Kupuj ją w mniejszych opakowaniach i przechowuj szczelnie zamkniętą, z dala od światła i ciepła. Lepiej domówić małą paczkę częściej, niż trzymać dużą, która stoi napoczęta tygodniami.
Na spotkaniach i przy gościach kawa bezkofeinowa to proste i uprzejme uzupełnienie oferty. Wystarczy zapytać, na co ktoś ma ochotę, i mieć ją pod ręką, zamiast tłumaczyć, że jest tylko zwykła kawa. Kawa bezkofeinowa to tylko jedna z opcji. Pomysły na herbaty, kawę zbożową i wodę znajdziesz w artykule o napojach bez kofeiny w biurze.
Opisuj kawę bezkofeinową tym, czym jest. Napis „kawa bezkofeinowa” na pojemniku wystarczy. Nie powtarzaj na półce haseł z opakowań i nie dopisuj obietnic. Jeśli ktoś pyta, czy taka kawa jest dla niego odpowiednia, uczciwa odpowiedź brzmi: sprawdź etykietę, a w razie potrzeby zapytaj lekarza.
Co sprawdzić przed zamówieniem
Zanim dodasz kawę bezkofeinową do biurowej kuchni, przejdź przez krótką listę:
- Czy forma kawy pasuje do urządzenia: ziarno, kawa mielona, kapsułki czy kawa rozpuszczalna?
- Czy ekspres ma drugi pojemnik albo wsyp na kawę mieloną, a jeśli nie, to gdzie stanie osobne urządzenie?
- Czy automat obsługiwany przez dostawcę może podawać kawę bezkofeinową?
- Jaki stopień palenia pasuje do tego, jak zespół pije kawę, z mlekiem czy bez?
- Co podaje opakowanie: oznaczenie produktu, skład i, jeśli to dla was ważne, metodę usuwania kofeiny?
- Ile kawy bezkofeinowej zespół wypije, zanim opakowanie straci świeżość?
- Gdzie będzie przechowywana i jak zostanie oznaczona?
- Kto zamawia i uzupełnia zapasy?
Przy pierwszym zamówieniu zacznij od małej ilości. Po kilku tygodniach sprawdź, ile kawy ubyło i czy zespół chce zostać przy tej samej, czy spróbować innej.
FAQ
Czy kawa bezkofeinowa w ogóle nie zawiera kofeiny? Zawiera jej niewielką ilość, bo proces usuwa większość kofeiny, ale nie całą. Szczegóły podaje producent na opakowaniu.
Czy kawa bezkofeinowa smakuje jak zwykła? Bywa łagodniejsza, ale wiele zależy od ziarna, metody i palarni. Najlepiej porównać kilka kaw w małych opakowaniach.
Czy można ją zrobić w ekspresie z jednym pojemnikiem? Można, jeśli ekspres ma wsyp na kawę mieloną. Jeśli go nie ma, lepiej nie mieszać ziaren i postawić obok małe osobne urządzenie.
Czy kawę bezkofeinową można pić z mlekiem? Tak. Przygotowuje się ją jak zwykłą kawę, także z mlekiem lub napojem roślinnym.
Czy automat z kawą może podawać kawę bezkofeinową? Niektóre automaty mogą, jeśli mają drugi pojemnik na ziarno lub na kawę rozpuszczalną. Zapytaj dostawcę, co jest możliwe w waszym urządzeniu.