
Słowo „kawomat” słychać w wielu firmach. Oznacza automat, który sam przygotowuje i wydaje kawę.
- Co oznacza słowo kawomat
- Kawomat a ekspres
- Jak działa w środku
- Gdzie kawomat sprawdza się najlepiej
- Kiedy kawomat może być przesadą
- Kto się nim zajmuje
- Płatności albo ich brak
- Mleko, kubki i menu
- Higiena i czyszczenie
- Miejsce i wymagania techniczne
- Kolejki i godziny szczytu
- Kawomat w oczach gości
- Herbata, kakao i napoje bez kawy
- Awarie i zgłoszenia
- Co sprawdzić przed decyzją
- Pierwsze tygodnie z kawomatem
- FAQ
Ktoś w firmie mówi: „postawmy kawomat”. Połowa zespołu kiwa głową, druga połowa nie bardzo wie, czy chodzi o ekspres, automat z monetami czy coś zupełnie innego. Słowo jest swojskie i wszyscy je słyszeli, ale rzadko ktoś wyjaśnia, co dokładnie oznacza. Ten tekst pokazuje, czym jest kawomat, czym różni się od zwykłego ekspresu i w jakich miejscach pracy sprawdza się najlepiej. Nie będziemy porównywać konkretnych modeli ani podawać cen, bo te zależą od urządzenia i dostawcy. Pokażemy, jakie pytania zadać, zanim kawomat stanie w firmie, i na co zwrócić uwagę, żeby po miesiącu nikt nie tęsknił za starym czajnikiem.
Co oznacza słowo kawomat
Kawomat to potoczne określenie automatu z kawą. Chodzi o urządzenie, które po wybraniu napoju samo go przygotowuje i wydaje, zwykle do kubka. Użytkownik naciska przycisk albo dotyka ekranu, czeka chwilę i odbiera gotową kawę. Nie musi niczego dosypywać, ubijać ani płukać. Słowo nie jest nazwą techniczną ani marką. W rozmowach używa się go dość swobodnie, czasem także w odniesieniu do większych ekspresów automatycznych. W tym tekście trzymamy się znaczenia najczęstszego: samoobsługowego automatu, który przygotowuje napoje dla wielu osób i działa bez ciągłej opieki użytkowników. Tak jest prościej i tak zwykle rozumie to słowo dostawca, z którym rozmawiasz.
Kawomat a ekspres
Różnica między kawomatem a ekspresem nie polega na tym, że jedno robi lepszą kawę. Chodzi o sposób obsługi. Ekspres w biurze obsługuje zwykle zespół. Ktoś dosypuje ziarno, opróżnia pojemnik na fusy, nalewa wodę i myje system mleczny. Automat z kawą jest przeznaczony do samoobsługi i dłuższej pracy bez ingerencji użytkowników. Ma większe pojemniki, często podłączenie do wody i menu z kilkoma albo kilkunastoma napojami. Użytkownik tylko wybiera napój. Resztą zajmuje się osoba odpowiedzialna za urządzenie, a w modelu serwisowym dostawca. To ważne rozróżnienie, bo od niego zależy, kto w firmie będzie miał dodatkową pracę, a kto będzie tylko pić kawę.
Jak działa w środku
Nie trzeba znać budowy kawomatu, żeby z niego korzystać. Warto jednak wiedzieć, co dzieje się po naciśnięciu przycisku. W wielu automatach ziarno jest mielone tuż przed parzeniem, a woda podgrzewana w bojlerze albo przepływowo. Napoje mleczne powstają z mleka w proszku albo ze świeżego mleka, zależnie od modelu. Kakao, czekolada i inne dodatki są dozowane z osobnych pojemników. Kubek może wypadać z podajnika albo użytkownik podstawia własny. Wszystko to opisuje instrukcja producenta. Dla użytkownika ważne jest jedno: każdy z tych elementów wymaga uzupełniania i czyszczenia. Im więcej napojów w menu, tym więcej pojemników, o które ktoś musi zadbać. Dlatego krótkie menu to nie tylko wygoda użytkowników, ale też mniej pracy przy urządzeniu.
Gdzie kawomat sprawdza się najlepiej
Kawomat najlepiej sprawdza się tam, gdzie kawy potrzebuje wiele osób o różnych porach. Biura z kilkudziesięcioma pracownikami, zakłady pracy zmianowej, magazyny, szpitale, uczelnie, budynki wielonajemcowe. W takich miejscach zwykły ekspres szybko staje się wąskim gardłem. Ktoś musi go ciągle uzupełniać, a kolejka rano wydłuża się z każdym nowym pracownikiem. Automat z większymi pojemnikami i prostym menu radzi sobie z tym lepiej. Ważne są też godziny. Przy pracy zmianowej kawa jest potrzebna o trzeciej w nocy tak samo jak o dziewiątej rano. Kawomat działa wtedy, gdy kuchnia jest pusta, a osoba odpowiedzialna za ekspres dawno poszła do domu.
Kiedy kawomat może być przesadą
Nie każda firma potrzebuje kawomatu. W małym zespole kilku osób zwykły ekspres często wystarcza. Ludzie znają się nawzajem, łatwo ustalić dyżury przy czyszczeniu, a kawy dziennie nie jest aż tak dużo. Automat przeznaczony do intensywnej pracy może się wtedy po prostu nie opłacać. Podobnie w biurze, w którym większość osób pije herbatę albo przynosi kawę z kawiarni po drodze. Zanim zdecydujesz, policz, ile osób pije kawę w pracy i ile kubków dziennie to mniej więcej oznacza. Wystarczy krótka obserwacja przez tydzień albo pytanie na kanale firmowym. Taka liczba przyda się też dostawcy, gdy będzie dobierał urządzenie.
Kto się nim zajmuje
To zależy od umowy. Kawomat może należeć do firmy, która sama dba o jego uzupełnianie i czyszczenie. Wtedy potrzebna jest osoba odpowiedzialna za urządzenie, z zastępcą na czas urlopu. Częściej jednak kawomat działa w modelu serwisowym. Dostawca przywozi urządzenie, uzupełnia kawę, mleko i kubki, czyści je i usuwa usterki. Firma udostępnia miejsce, prąd i ewentualnie wodę. Zakres obowiązków każdej strony powinien być opisany w umowie. Zapytaj dokładnie, co robi dostawca, a co zostaje po stronie firmy. Czy opróżnianie tacki ociekowej to zadanie serwisu, czy pracowników? Takie drobiazgi lepiej ustalić przed pierwszą rozlaną kawą.
Płatności albo ich brak
Kawomat może przyjmować płatności, tak jak automat w holu dworca. Może też działać bez płatności, gdy kawę finansuje pracodawca. Oba modele są spotykane w miejscach pracy. Wybór zależy od tego, jak firma chce rozwiązać sprawę kawy dla pracowników. Jeśli automat ma przyjmować płatności, zapytaj, jakie metody obsługuje: karty, telefony, gotówkę, karty pracownicze. Jeśli ma działać bez płatności, zapytaj, jak rozlicza się zużycie i czy można ograniczyć dostęp, na przykład tylko dla pracowników z kartą. Kwestie rozliczeń, w tym to, jak firma ujmuje koszt kawy w swoich finansach, warto omówić z działem finansowym albo księgowym.
Mleko, kubki i menu
Trzy rzeczy najczęściej decydują o tym, czy ludzie polubią kawomat. Pierwsza to mleko. Są automaty z mlekiem w proszku i automaty ze świeżym mlekiem, a każdy rodzaj ma swoje zalety i wymagania. Więcej przeczytasz w tekście o mleku w automacie z kawą. Druga to kubki. Kawomat może wydawać kubki jednorazowe albo pozwalać na podstawienie własnego. Wiele firm wybiera drugą opcję albo obie naraz. Trzecia to menu. Kilkanaście napojów brzmi atrakcyjnie, ale w praktyce większość osób wybiera trzy albo cztery. Krótsze, przemyślane menu przyspiesza kolejkę. Te trzy kwestie warto omówić z dostawcą przed montażem.
Higiena i czyszczenie
Kawomat to urządzenie, które ma kontakt z żywnością, więc czystość jest podstawą. Czyszczenie obejmuje jednostkę zaparzającą, system mleczny, pojemniki na składniki, tackę ociekową i pojemnik na fusy. Częstotliwość tych czynności opisuje instrukcja producenta. W modelu serwisowym większość z nich wykonuje dostawca, a w modelu własnym ktoś w firmie. W obu przypadkach warto wiedzieć, kiedy urządzenie było ostatnio czyszczone. Niektóre firmy wieszają przy kawomacie prostą kartkę z datami wizyt serwisu. To drobiazg, ale buduje zaufanie. Ludzie chętniej piją kawę z urządzenia, o którym wiedzą, że ktoś o nie dba. Więcej o tym przeczytasz w tekście o higienie automatu z kawą.
Miejsce i wymagania techniczne
Kawomat potrzebuje prądu, miejsca i czasem wody. Wymagania dotyczące zasilania, wymiarów i ewentualnego przyłącza wodnego znajdziesz w instrukcji producenta i na tabliczce znamionowej. Nie opieraj się na ogólnych założeniach, bo różne modele mają różne potrzeby. Sprawdź, czy w miejscu montażu jest odpowiednie gniazdo i czy urządzenie nie zablokuje przejścia. Pomyśl też o otoczeniu. Przy kawomacie przyda się kosz na kubki i mieszadełka, blat do odstawienia kubka i trochę miejsca na kolejkę. Automat w ciasnym kącie przy drzwiach do toalety to nie jest najlepszy pomysł, nawet jeśli tam akurat jest gniazdo.
Kolejki i godziny szczytu
Nawet najlepszy kawomat ma swoje tempo. Przygotowanie napoju trwa chwilę, a napoje mleczne zwykle trochę dłużej, co zależy od urządzenia. W godzinach szczytu, rano i po przerwie obiadowej, przy automacie może tworzyć się kolejka. Da się ją skrócić. Najpopularniejsze napoje warto umieścić na pierwszym ekranie, żeby nikt nie przewijał menu. W dużym biurze można rozważyć dwa urządzenia w różnych częściach budynku zamiast jednego. Więcej o tym przeczytasz w tekście o kolejkach do ekspresu rano. Jeśli kolejki są długie codziennie, to sygnał, że urządzenie albo jego ustawienie nie pasuje do liczby osób.
Kawomat w oczach gości
Kawomat stoi często w miejscu, które widzą nie tylko pracownicy. Goście czekający na spotkanie, kandydaci na rozmowę kwalifikacyjną, kurierzy. Dla nich urządzenie jest małą wizytówką firmy. Czysty automat z pełnymi pojemnikami i czytelnym menu mówi, że ktoś dba o szczegóły. Automat z komunikatem o braku kubków i rozlaną kawą na tacce mówi coś zupełnie innego. Jeśli kawomat ma służyć także gościom, warto ustawić go tak, żeby był łatwo dostępny z recepcji, i zadbać, żeby obsługa nie wymagała tłumaczenia. Prosty napis „kawa dla gości” oszczędza krępujących pytań.
Herbata, kakao i napoje bez kawy
Nazwa sugeruje kawę, ale kawomat zwykle robi więcej. W wielu urządzeniach jest gorąca woda na herbatę, kakao albo czekolada, czasem zupa w proszku. To ważne dla osób, które kawy nie piją wcale albo piją ją tylko rano. Zapytaj dostawcę, jakie napoje bez kawy są możliwe w danym modelu i czy można je łatwo dodać albo usunąć z menu. Opcja bez kofeiny często wymaga osobnego pojemnika, więc nie każde urządzenie ją oferuje. Jeśli w zespole jest dużo osób pijących herbatę, upewnij się, że gorąca woda jest dostępna jednym dotknięciem, a nie schowana na trzecim ekranie menu.
Awarie i zgłoszenia
Każde urządzenie czasem się psuje. Kawomat może przestać wydawać kubki, zgłosić brak wody albo pokazać komunikat, którego nikt nie rozumie. Ważne, żeby w firmie było jasne, co wtedy robić. Najlepiej, gdy na urządzeniu jest naklejka z numerem telefonu albo kodem do zgłoszeń. Ustal, kto w firmie przyjmuje zgłoszenia od pracowników i przekazuje je dalej. Zapytaj dostawcę, jak wygląda procedura i czego się spodziewać po zgłoszeniu. Nie oczekuj obietnic naprawy w ciągu godziny, jeśli dostawca nie może ich uczciwie złożyć. Lepiej znać realne terminy i mieć plan na czas przestoju, na przykład czajnik w szafce.
Co sprawdzić przed decyzją
Zanim kawomat stanie w firmie, przejdź przez krótką listę pytań:
- ile osób pije kawę w pracy i o jakich porach,
- kto będzie uzupełniał i czyścił urządzenie,
- czy kawomat ma przyjmować płatności, czy działać bez nich,
- jakie mleko i jakie kubki pasują do zespołu,
- gdzie stanie urządzenie i czy miejsce spełnia wymagania producenta,
- co obejmuje umowa z dostawcą i jak zgłasza się awarie.
Odpowiedzi pomogą wybrać urządzenie i dostawcę. Przykłady takich urządzeń opisuje strona o automatach z kawą (serwis wydawcy).
Pierwsze tygodnie z kawomatem
Pierwsze tygodnie pokażą, czy wybór był trafny. Obserwuj, które napoje są wybierane najczęściej, czy automat nie stoi pusty i czy ludzie zgłaszają problemy. Wiele urządzeń ma licznik napojów, który pomoże w tej ocenie. Zbieraj uwagi zespołu, ale nie reaguj na każdą od razu. Po miesiącu zrób krótkie podsumowanie i przekaż je dostawcy. Może trzeba zmienić menu, przesunąć urządzenie albo zmienić częstotliwość wizyt serwisu. Dobry dostawca chętnie dopasuje obsługę. A zespół szybko przyzwyczai się do nowego urządzenia, jeśli kawa będzie dobra, a kubki zawsze na miejscu.
FAQ
Czy kawomat przyjmuje płatności? Może, ale w firmach często działa też bez płatności, gdy kawę finansuje pracodawca.
Czy w kawomacie jest prawdziwe mleko? To zależy od modelu. Są automaty z mlekiem w proszku i ze świeżym mlekiem.
Czy kawomat to to samo co ekspres? Nie do końca. Ekspres obsługuje zwykle zespół, a kawomat jest przeznaczony do samoobsługi i dłuższej pracy bez ingerencji użytkowników.
Kto czyści kawomat? Zależy od umowy. W modelu serwisowym robi to dostawca, w modelu własnym osoba wyznaczona w firmie.